Framboð til formanns
Segðu okkur frá þér, hver ertu?
Ég heiti Bjarndís og er 43 ára tvíkynhneigð kona, búsett í Hafnarfirði ásamt sambýliskonu, tveimur (stórum) börnum og einum (litlum) hund. Ég vinn m.a. sem ritstjóri, verkefnastjóri og fyrirlesari og hinseginleikinn er kjarninn í allri þeirri vinnu. Fyrir þau sem það vilja vita er ég hrútur með rísandi bogmann. Ég er DeWalt-kona, geitur eru sennilega uppáhalds dýrið mitt og ég gleymi eiginlega alltaf að naglalakka tvær neglur af tíu.
Fyrri störf og reynsla hjá Samtökunum ’78 og hvaða reynslu munt þú koma með inn í Samtökin ’78
Ég hef verið formaður Samtakanna ’78 síðastliðið ár en þar á undan hef ég setið í stjórn frá árinu 2019, fyrst sem ritari og síðar varaformaður. Áður hafði ég einnig setið í trúnaðarráði, sem nú kallast félagaráð.
Auk hefðbundinna stjórnarstarfa hef ég tekið þátt í ýmsum verkefnum innan Samtakanna. Ég hef komið að skipulagningu félagsfunda, málþinga, landsþings og fjölþjóðlegrar ráðstefnu hinsegin fólks hér á landi, svo eitthvað sé nefnt. Auk þess sem ég hef staðið að ýmsum smærri viðburðum. Ég leiddi einnig verkefnið Ein saga- eitt skref, verkefni sem fólst í söguöflun í formi viðtala við hinsegin fólk um samskipti sín og upplifun af kirkjunni. Verkefnið var mikilvægur áfangi í varðveislu sögu hinsegin samfélagsins. Ég hef einnig tekið þátt í fræðslustarfi Samtakanna og flutt fræðsluerindi um hinseginleikann um land allt. Þá hef ég tekið þátt í fjölmörgum málþingum, pallborðsumræðum og flutt erindi um málefni hinsegin fólks, bæði hér á Íslandi og erlendis.
Auk hefðbundinna stjórnarstarfa hef ég komið að fjölbreyttum verkefnum á vegum Samtakanna. Ég hef tekið þátt í skipulagningu félagsfunda, málþinga, landsþings og alþjóðlegrar ráðstefnu hinsegin fólks hér á landi, auk þess að standa að ýmsum smærri viðburðum. Þá leiddi ég verkefnið Ein saga – eitt skref, sem fól í sér söfnun munnlegrar sögu í gegnum viðtöl við hinsegin fólk um samskipti sín og reynslu af kirkjunni. Verkefnið markaði mikilvægan áfanga í varðveislu sögu hinsegin samfélagsins. Ég hef jafnframt sinnt fræðslustarfi Samtakanna og haldið fræðsluerindi um hinsegin málefni víða um land.
Það skiptir mig máli að leggja mitt af mörkum til hinsegin samfélagsins. Ég er sannfærð um að framlag hvers og eins skipti sköpum fyrir samfélagið okkar og hagsmunabaráttu. Enginn getur gert allt, en við getum öll lagt eitthvað til.
Það er fátt sem ég hef jafn mikla ástríðu fyrir og málefni hinsegin fólks, hvort sem er í hagsmunabaráttu, sögulegu samhengi eða í alþjóðasamstarfi.
Hvert er mat þitt á stöðu Samtakanna ’78 í dag?
Samtökin ’78 eru stöndug samtök, með sterka stjórn, faglegt starfsfólk og sjálfboðaliða sem leggja mikið af mörkum til starfsins og samfélagsins. Ársskýrslur síðustu ára bera með sér að gróskan er mikil og síðust ár hafa einkennst af miklum vexti. Verkefnum hefur fjölgað svo um munar, sýnileiki aukist og þjónusta okkar náð til sífellt fleiri og ber það sannarlega vitni um það traust sem borið er til okkar. En vöxtur kallar líka á endurmat, forgangsröðun og styrkari innviði. Undanfarið ár hefur stjórn, ásamt starfsfólki og félagaráði með aðkomu félagsfólks, unnið staðfastlega að nýrri stefnu félagsins. Sú stefna er byggð á góðum grunni og tekur mið af þeim nýja veruleika sem við okkur blasir. Samtökin eru öflug og starfið einkennist nú sem fyrr, af hugrekki, styrk og óbilandi seiglu.
Ég er ákaflega stolt af Samtökunum og þakklát fyrir að hafa fengið tækifæri til að taka þátt í vinnu undanfarinna ára og vil áfram nýta krafta mína í þá vinnu sem bíður okkar.
Hvað leggur þú höfuðáherslu á þegar kemur að starfi Samtakanna ’78?
Fyrir hálfri öld voru hommar og lesbíur nær ósýnileg í íslensku samfélagi, slúðursaga og hvísl kannski en varla meira en það. Við stofnum Samtakanna ’78 breyttist það á nær augabragði. Íslenskt samfélag gat ekki lengur litið undan. Og nánast frá fyrstu stundu var sterkt ákall frá framhaldsskólanemum um fræðslu. Þörfin var uppsöfnuð og sterk og árið 1980 fór félagsfólk að heimsækja framhaldsskóla og segja frá sér og lífi sínu. Allar götur síðan hefur ákallið um fræðslu verið stöðugt og hávært og hafa samtökin lagt ríflega sínar lóðir á vogarskálarnar til að svara því kalli. Það var nauðsynlegt því fræðsluna var ekki að fá annars staðar.
Þrátt fyrir að samtökin hafi brugðist við brýnni þörf samfélagsins fyrir ráðgjöf og fræðslu og gert það af miklum metnaði og fagmennsku, er skýrt að slík þjónusta á í grunninn að vera á ábyrgð stjórnvalda. Það er hlutverk hins opinbera að tryggja að hinsegin fólk hafi aðgengi að viðeigandi og faglegri þjónustu innan opinberra stofnana og kerfa. Þá ber stjórnvöldum jafnframt að sjá til þess að hinsegin fræðsla sé sjálfsagður hluti af námi barna í grunnskólum, í samræmi við ákvæði jafnréttislaga og aðalnámskrár.
Markmið Samtakanna er fyrst og fremst að hinsegin fólk verði sýnilegt og viðurkennt og njóti fyllstu réttinda í íslensku samfélagi og því markmiði höfum við unnið að með ráðum og dáðum síðustu fimm áratugi. Við höfum gert það með því að mótmæla, með því að ýta á stjórnvöld, með því að mæta í viðtöl og umræðuþætti og með því að fræða í skólum og á vinnustöðum. Við höfum gert það og um leið minnt stjórnvöld á hlutverk sitt gagnvart öllum sínum borgurum – líka hinsegin fólki.