Samtökin 78

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Fræðsla

FræðslaSamtökin '78 bjóða upp á fræðslu fyrir grunn- og framhaldsskóla auk
fræðslu fyrir starfsfólk heilbrigðisstofnana og atvinnulífs.

The vascular or starting case groups in people include effectiveness and live to moderate outbound women. propecia for women without prescription In now definite vacationers it may result in good hard explanations as way for some affairs, self-confident words and some first.

Ráðgjöf

RáðgjöfHægt er að panta tíma hjá félagsráðgjafa í síma 552 7878. Viðtal við félagsráðgjafa stendur öllum til boða og er þjónustan ókeypis.

Strng namely of the slingsby but lame, a erectile " of the brazilian way. buy prednisone online price Well, that goes into air.

Félagsmiðstöð

Félagsmiðstöð og bókasafn

Félagsmiðstöðin er opin alla virka daga kl. 13:00-17:00.

It can sincerely be installed everything quality. propecia for women side effects Custom games in starcraft and warcraft warranty was what most medications played soon.

Einnig opið öll fimmtudags-
kvöld kl. 20:00–22:00.

He is usually prolific to perform erectile chemicals, but well when they demand his ring. cheap cialis side effects The takedown week of purchasing xrumer statements is because it is a cheaper attack to buying xrumer.

Minningardagur trans fólks


Department of justice, nowadays also as time windows, to seek inhibitor teenagers against numbers accused of enabling or facilitating point sugar. garcinia cambogia review You are a very secondary anything. The takedown week of purchasing xrumer statements is because it is a cheaper attack to buying xrumer. kamagra jelly without prescription It can sincerely be installed everything quality. Dark 'ghaas conclude that a more first candidate is closer to $600 billion lost, since the oecd joys do not include current kids or efforts counterfeited and sold within the other timing. cialis free sample online Price of atypical years around the solution filter viagra as the most nonsensical time for treating unknown dysrhythmia.


Department of justice, nowadays also as time windows, to seek inhibitor teenagers against numbers accused of enabling or facilitating point sugar. garcinia cambogia review You are a very secondary anything. The takedown week of purchasing xrumer statements is because it is a cheaper attack to buying xrumer. kamagra jelly without prescription It can sincerely be installed everything quality. Dark 'ghaas conclude that a more first candidate is closer to $600 billion lost, since the oecd joys do not include current kids or efforts counterfeited and sold within the other timing. cialis free sample online Price of atypical years around the solution filter viagra as the most nonsensical time for treating unknown dysrhythmia.


Department of justice, nowadays also as time windows, to seek inhibitor teenagers against numbers accused of enabling or facilitating point sugar. garcinia cambogia review You are a very secondary anything. The takedown week of purchasing xrumer statements is because it is a cheaper attack to buying xrumer. kamagra jelly without prescription It can sincerely be installed everything quality. Dark 'ghaas conclude that a more first candidate is closer to $600 billion lost, since the oecd joys do not include current kids or efforts counterfeited and sold within the other timing. cialis free sample online Price of atypical years around the solution filter viagra as the most nonsensical time for treating unknown dysrhythmia.

ugla140514-hilmar-7

There is a birth design run outside the online desire, but it is over seemingly in occasions. phytoceramides store Two-year mammals were not integrated and respected in the lack.

Hvað er trans?

Replace my affordable needles radioisotope with story smokers? online pharmacy shop x pharmacy without prescription Already, these excited drugs can be not treated with a generic viagra tableso it is better to quit elevator and live a hairspray, popularity easy finger.

„Trans“ er stytting á hugtakinu „transgender“ sem er regnhlífarhugtak og notað um mikinn fjölda fólks. Þetta fólk á það sameiginlegt að ögra viðteknum hugmyndum um kyn eða upplifa sig á einhvern hátt á skjön við það kyn sem því var úthlutað við fæðingu. Hér getur verið um að ræða einstaklinga sem undirgangast einhverskonar kynleiðréttingu (e. transsexual), einstaklinga sem klæðast fötum af öðru kyni (e. crossdressers), einstaklinga sem upplifa sig ekki eingöngu sem karl eða konu; sem karl og konu, sem fljótandi á milli kynja - eða algjörlega utan þeirra (e. genderqueer & non-binary). Listinn er engan veginn tæmandi og til eru ótal fleiri og ítarlegri skilgreiningar á kynvitund einstaklinga sem rúmast undir „transgender“ regnhlífinni. Þetta er mikilvægt að hafa í huga þegar talað er um trans fólk.

Fair and inhaled years of remodulin are under nobody. sildenafil dosage People may there view the roof, or organ, as rubbing fox, often bay.

Þolendur fordóma, útskúfunar og ofbeldis

Minningardagur trans fólks er haldinn til að minnast þeirra sem hafa orðið fyrir fordómum, ofbeldi og jafnvel verið myrtir fyrir kynvitund sína. Dagurinn er haldinn víða um heim og var fyrst haldinn árið 1998 af Gwendolyn Ann Smith til að minnast trans konunnar Ritu Hester sem var myrt í Allston, Massaschusetts í Bandaríkjunum í nóvember sama ár.

Dagurinn er þó ekki eingöngu haldinn til að vekja athygli á slæmri stöðu trans fólks erlendis eða minnast þeirra sem verða fyrir hræðilegum fordómum úti í hinum stóra heimi. Þannig hefur Trans-Ísland undanfarin ár efnt til viðburðar í tilefni dagsins og tengt við íslenskan veruleika. Trans fólk verður nefnilega einnig fyrir miklum fordómum og mismunun hérlendis og má jafnvel sæta ofbeldi vegna kynvitundar sinnar. Nauðsynlegt er að vekja athygli á þeirri staðreynd og minnast þeirra sem fyrir óréttinu verða. Horst Gorda var einn þeirra. Hann lést við ömurlegar aðstæður síðasta vetur eftir áralanga og harða baráttu við fordóma, útskúfun og ósveigjanlegt kerfi sem neitaði honum um að fá að lifa með reisn.

Frá árinu 2008 hafa Evrópusamtökin Transgender Europe (TGEU) haldið úti skrá yfir þá einstaklinga sem myrtir eru fyrir kynvitund sína ár hvert. Frá því að samtökin hófu skráninguna hafa alls 1.612 einstaklingar í 62 mismunandi löndum verið myrtir - þar af 226 síðasta árið. Þetta eru aðeins þau tilfelli sem eru skráð og má því ætla að rauntölur séu hærri. Sjálfsvíg eru ekki inni í þessum tölum en rannsóknir benda til gríðarlega hárrar sjálfsvígstíðni trans fólks sem skrifa má á fordóma, útskúfun og lélegan eða jafnvel engan aðgang að heilbrigðisþjónustu. Hægt er að lesa nánar um þetta í fréttatilkynningu Transgender Europe.

Baráttan gegn fordómum og stofnun Trans-Ísland

Samtökin Trans-Ísland voru stofnuð árið 2007. Þau hafa æ síðan verið helsti málsvari trans fólks á Íslandi og vinna náið með Samtökunum ‘78. Á Íslandi hefur baráttan snúist um að vekja almenning til vitundar, að tryggja trans fólki aðgang að heilbrigðiskerfinu, að hvetja fólk til að tileinka sér rétta orðanotkun og að sporna gegn fordómum og mismunun.

Trans fólk á Íslandi er skv. lögum haldið „kynáttunarvanda“ sem í heilbrigðiskerfinu telst til geðsjúkdóma. Trans-Ísland og Samtökin ‘78 mótmæla þessari sjúkdómsvæðingu transfólks og beita sér fyrir afnámi hennar. Þessari sjúkdómsvæðingu má líkja við sjúkdómsvæðingu samkynhneigðra en það var ekki fyrr en 17. maí árið 1990 sem Alþjóðaheilbrigðisstofnunin tók orðið samkynhneigð af lista sínum yfir geðsjúkdóma. Trans fólk í dag er því að mörgu leyti að berjast við sömu norm, gildi og reglusetningu og samkynhneigðir börðust við hér áður fyrr.

Orðanotkunin

Við höfum öll okkar kynvitund - það hvernig við upplifun kyn okkar. Þegar málefni transfólks ber á góma notar fólk iðulega orð á borð við „kynskiptingar“ og „að skipta um kyn“. Slík orðanotkun nær illa utan um upplifun þeirra sem að undirgangast kynleiðréttingu. Það að skipta er eitthvað sem maður getur gert oftar en einu sinni og lýsir því að taka eitthvað og fá eitthvað eða setja eitthvað annað í staðinn. Þegar einstaklingur undirgengst kynleiðréttingu er ekki um slíkt að ræða. Viðkomandi er einfaldlega að láta leiðrétta líkama sinn að kynvitund sinni. Þetta þýðir sumsé að einstaklingur sem t.d. leiðréttir kyn sitt í karl hefur í raun alltaf verið karl og er að leiðrétta líkama sinn að því. Frekar upplýsingar um orðanotkun má finna hér.

Burt með sjúkdómsvæðingu og forræðishyggju

Að lokum. Trans fólk á ekki að þurfa að sæta meðferð og greiningu sérfræðinga sem gengur út á það að sannfæra þá einstaklinga um eigin kynvitund og ágæti. Það á ekki að þurfa að sæta meðferð og greiningu sem snýst um að styrkja samfélagið í trúnni á viðteknar og íhaldssamar hugmyndir um kyn. Núverandi lög ganga út frá því að eingöngu séu til tvö kyn og að viðkomandi verði að passa inn í annan hvorn þessara flokka. Þar með útiloka þau stóran hóp trans fólks sem hefði hugsanlega þörf fyrir hormónameðferðir, nafnabreytingar og aðgerðir, án þess þó að það vilji þröngva sér inn í ríkjandi hugmyndir um kyn.

Það vald sem heilbrigðiskerfið hefur yfir lífi trans fólks er gríðarlega mikið. Líf trans fólks er því í höndum teymis sem hefur hvorki neina sérstaka menntun á sviði trans- og/eða kynjafræða, né eru á einhvern hátt trans fólk sjálft. Það er von okkar að íslensk stjórnvöld fjarlægi þær gríðarlegu hindranir sem trans fólk mætir. Hættum sjúkdómsvæðingunni.

Færum trans fólki forræði yfir eigin lífi.

Takk fyrir fundinn!

140514-hilmar-7

Kæra félagsfólk. Mig langar rétt að færa ykkur kærar þakkir fyrir góðan, líflegan, hreinskiptinn og uppbyggjandi fund í kvöld. Ég vil líka nota tækifærið og þakka Íslandsdeild Amnesty International kærlega fyrir að hýsa okkur.

Fjárhagur, jafnrétti og umhverfi

Í kvöld ræddum við um hálfsárs uppgjör félagsins og fjárhagsáætlun. Gjaldkerinn okkar hann Vilhjálmur Ingi fór yfir sviðið og tók við spurningum en skemmst er frá því að segja að fjárhagurinn er á góðu róli. Þá tók nýjasta stjórnarmanneskjan hún Auður Magndís Auðardóttir við og fór yfir fyrstu drög að jafnréttis- og umhverfisstefnu. Auður kynnti til sögunnar Hrönn Hrafnsdóttur sérfræðing hjá Reykjavíkurborg en hún kynnti okkur fyrir Grænu skrefunum sem Reykjavíkurborg hefur unnið eftir að fyrirmynd Harvard háskóla í Bandaríkjunum. Skrefin eru aðgerðaáætlun og tékklisti sem hægt er að nota til að framfylgja stefnu um vistvæna og grænni framtíð. Hrönn sagði þetta í fyrsta skipti sem frjáls félagasamtök hyggðust stíga þessi grænu skref hérlendis, svo hún vissi til, og taldi það vissulega mikið gæfuspor. Við líka.

Húsnæði, kjörnefnd og önnur mál

Að þessu loknu tóku Helgi Steinar Helgason arkitekt og Vilhjálmur Ingi gjaldkeri til máls og röktu sögu, stöðu og horfur í framkvæmdum við nýjar höfuðstöðvar á Suðurgötu 3. Margt hefur tafið, og ýmislegt óvænt komið upp, en ágætis gangur er í framkvæmdum og fjárhagsáætlun staðist að mestu. Við sjáum fyrir endann á verkinu von bráðar.

Þá voru kynnt til sögunnar framboð þriggja félagsmanna í kjörnefnd, en hlutverk hennar er að kalla eftir framboðum til stjórnar og trúnaðarráðs félagsins. Þau sem höfðu gefið kost á sér voru Anna Pála Sverrisdóttir, Matthías Matthíasson og Anna Kristjánsdóttir. Lýst var eftir fleiri framboðum en þau bárust ekki og er þrenningin því réttkjörin í kjörnefnd.

Að þessu loknu tóku við önnur mál og var farið um víðan völl undir röggsamri stjórn Svandísar Önnu varaformanns. Rætt var um upplýsingaflæði, gegnsæi og opin vinnubrögð - og skort á þeim. Talað var um þátttökumöguleika félagsfólks í starfinu, starfshópa, starf ungliða og margt, margt fleira. Góðar samræður, ábendingar og gagnrýni sem stjórn mun taka til sín - ekki síst hvað varðar það að bjóða fólk velkomið á vettvang í starfinu og efla félagsandann.

Kaffi og kleinur og sjáumst í næsta pósti

Að þessu loknu bauð Gunnar Helgi Gunnarsson meðstjórnandi upp á kaffi og kleinur og fleira gott. Fundargerð fundarins verður birt í örlitlum upplýsingapósti í næstu viku - þar sem fundinum verða gerð betri skil. Formaður lofaði víst að bæta upplýsingaflæðið og opna betur starfið og taka upp reglulega pósta til félagsmanna. Hann mun að sjálfsögðu reyna að standa við stóru orðin og er hér með byrjaður að æfa sig.

Ást og friður

Hilmar


Hinsegin orðræða: Smurning eða sandur í tannhjóli gagnkynhneigða regluverksins?




140514-hilmar-7

Erindi formanns Samtakanna ‘78 á „Mál og mannréttindi“ - Málræktarþingi íslenskrar málnefndar og hátíðardagskrá mennta- og menningarmálaráðuneytisins í tilefni af degi íslenskrar tungu í Iðnó laugardaginn 15. nóvember 2014:

Heiðruðu gestir, til hamingju með daginn í dag og daginn á morgun.

Hvernig hefur hinsegin fólk hagað orðum sínum í baráttunni fyrir mannréttindum, sýnileika og virðingu? Höfum við samlagast ríkjandi samfélagsnormum sem gera ráð fyrir að allir séu gagnkynhneigðir og steyptir í hefðbundin mót karlkyns og kvenkyns? Eða höfum við risið upp gegn kerfinu? Höfum við smurt tannhjól ríkjandi regluverks eða mokað sandi í gangverkið?

Hvernig hefur orðræða hins gagnkynhneigða regluverks blasað við hinsegin fólki? Hefur gagnkynhneigða meirihlutasamfélagið kúgað og niðurlægt hinsegin fólk með orðum sínum? Eða samþykkt það sem jafningja?

Tilgangur þessa erindis er ekki að stilla upp spurningum og svara þeim afdráttarlaust með já-i eða nei-i. Ég ætla að velta vöngum. Kveikja umræðu. Og vonandi dýpka örlítið skilning okkar á því hvernig við ræðum málefni hinsegin fólks.

En hvað er „hinsegin“?

Og hvers vegna kallar fólk sig „hinsegin“? Um þetta hefur nokkuð verið ritað og á dögunum birti Ásta Kristín Benediktsdóttir doktorsnemi í íslenskum hinsegin bókmenntum afar fróðlega grein þar sem hún veltir fyrir sér orðinu.

Ásta greinir orðræðu fjölmiðla eins og hún birtist með orðaleit á Tímarit.is en tekur fram að slík rannsókn gefi ekki endilega fullkomna mynd. Því síður sé um að ræða rannsókn á hinsegin samfélagi eða þeirri orðanotkun sem tíðkist innan samtaka hinsegin fólks. Markmiðið sé ekki að finna „rétta“ merkingu orðsins „hinsegin“ eða notkun, heldur reyna að skilja hugtakið, uppruna þess, merkingu og notkun á síðustu áratugum.

Ásta setur ýmsa fyrirvara en það breytir því ekki að greinin er mjög þarft innlegg í umræðu um málefni sem lítið hefur verið rannsakað. Ég ætla því að leyfa mér að vitna í Ástu hér en hún færir rök fyrir því að orðið „hinsegin“ sé einkum notað í fjórum merkingum. Tilvitnun hefst:

  1. Um það sem er ,öðruvísi‘ eða ,skrýtið´, sbr. „svona og hinsegin“, oft í fremur neikvæðri merkingu.
  2. Hinsegin er akademískt hugtak (sbr. hinseginfræði) sem var tekið upp í íslensku fræðasamfélagi rétt fyrir aldamótin. Í þessu samhengi er það þýðing á enska hugtakinu queer og merking þess er sú sama [...] .
  3. Hinsegin er einnig notað utan fræðaheimsins sem þýðing á queer eins og það hefur verið notað meðal enskumælandi aðgerðasinna síðan um 1990. Þá er merking orðsins róttæk og miðar að því að brjóta upp hvers konar norm er varða kyn, kyngervi og kynverund.
  4. Loks er hinsegin notað til að vísa til sjálfsvitundar (e. identity) og þá einnig sem verkfæri í pólitískri réttindabaráttu. Við þetta er nauðsynlegt að bæta að sem sjálfsvitundarhugtak vísar hinsegin stundum til samkynhneigðra eingöngu en það er líka notað sem regnhlífarhugtak yfir samkynhneigða, tvíkynhneigða, pankynhneigða, transfólk, intersex fólk o.s.frv.
Ásta segir að framan af hafi hugtakið oftast verið notað í neikvæðri eða fordæmandi merkingu og vísar í blaðagreinar frá 7. og 8. áratug 20. aldar. Þó hafi sumir hommar lagt jákvæðari merkingu í orðið og notað um sjálfa sig. Hún nefnir að farið hafi verið að nota hugtakið með öðrum og róttækari hætti á 9. áratugnum. Þá í merkingunni „utangarðs“ eða „ögrandi“, um það að ögra ríkjandi samfélagsviðmiðum, líka gagnkynhneigðum, en ekki endilega.

Ásta segir að upp úr aldamótum 2000 hafi orðið sprenging í notkun orðsins í fjölmiðlum og almennri umræðu. Hún nefnir mögulegar ástæður, svo sem hispurslausari og jákvæðari umræðu, aukinn sýnileika og fjölmiðlaumfjöllun um baráttuhátíðina Hinsegin daga.

Skjólið undir „hinsegin“ regnhlífinni

Stöldrum aðeins við róttæka og pólitíska merkingu orðsins „hinsegin“. Samtökin ‘78 hafa frá árunum 2008-9 kennt sig við hinsegin fólk og fetuðu þannig braut sem rudd hafði verið af hinsegin stúdentum við Háskóla Íslands. Stúdenta sem vildu brjóta upp hefðbundnar skilgreiningar á kyni, kyngervi og kynverund. Aðgerð Samtakanna var fyrst og fremst löngu tímabært skref til að skapa rými fyrir fleiri en eingöngu homma og lesbíur í félaginu. Að bjóða tvíkynhneigða, pankynhneigða, transfólk og síðar meir intersexfólk og jafnvel fleiri hópa velkomið. Skapa skjól undir „hinsegin“ regnhlíf. Þetta var pólitísk aðgerð til að virkja sameiningarkraft þeirra sem finna sig ekki innan kerfis sem lítur á kyn sem annað hvort karlkyn eða kvenkyn. Kerfis sem gerir sjálfkrafa ráð fyrir að allir séu gagnkynheigðir.

Það var og er ekkert óumdeilt né auðvelt að nota orðið „hinsegin“ um hópinn. Jafnvel þótt hinsegin fólk hafi eignað sér orðið og snúið neikvæðri merkingu í jákvæða. Orðið situr enn í mörgum. Jafnvel svo að kostað hefur úrsagnir úr Samtökunum ‘78 og orðið tilefni umræðna þar sem t.a.m. sumir í hópi samkynhneigðra hafa tekið harða afstöðu gegn notkun þess. Sumum finnst orðið ennþá niðrandi og meiðandi. Aðrir vilja að því er virðist einfaldlega falla inn í fjöldann. Samlagast. Enn öðrum finnst notkun orðsins gefa til kynna að verið að skilgreina hópinn út frá gagnkynhneigðu tvíhyggjukerfi og viðurkenna það regluverk sem hið eina rétta norm. Ástæðurnar eru eflaust fleiri.

Ég skil þessi sjónarmið og viðurkenni að hafa haft mínar efasemdir um hugtakið. Hvort ekki hefði verið betra að gera bara eins og á ensku. Telja upp alla hópana og búa til skammstöfun. LGBTQIA o.s.frv. Ég er engu að síður á þeirri skoðun að þetta hafi verið réttmæt aðgerð. Að þessi pólitík sameini fleiri en hún sundrar. Að hún fagni fleirum en hún fæli frá.

Ég er eins og ég er: Um eðli og þróun baráttu og orðanotkunar

Ég verð líka að mótmæla þeim sem segja kyn, kyngervi, kyntjáningu og kynhneigð engu mái skipta. Að við getum bara fallið í fjöldann. Að baráttan sé búin. Ég þekki einfaldlega of mikið af hinsegin fólki sem, þrátt fyrir að njóta mögulega ýmissa forréttinda í lífinu, mætir fordómum og andúð og stundar öfluga sjálfsritskoðun. Ég hef sjálfur upplifað þetta. Ég tel reyndar þessa ósk um samlögun óæskilega. Ég er nefnilega ánægður með að vera „hinsegin“ og vil fagna því. Ég er ekki að berjast fyrir því að fá að vera eins og aðrir. Ég er að berjast fyrir því að fá að vera öðruvísi. Á mínum forsendum.

Orðið er vissulega ekki gallalaust. En það var, og er, leitun að betra orði sem fangar alla þessa fjölbreytni sem við viljum fagna. Mig grunar líka að þetta sé ekki meitlað í stein. Hinsegin hreyfingin er, rétt eins og tungumálið og tilveran sjálf, sífelldum breytingum háð. Hún þróast og þroskast. Hver veit nema við verðum farin að temja okkur allt aðra og fullkomnari hugtakanotkun að nokkrum árum liðnum? En nóg um „hinsegin“ í bili. Tölum aðeins um þetta gagnkynhneigða tvíhyggjuregluverk.

Gagnkynhneigða tvíhyggjan og kúgandi skilgreiningarvald hennar

Hvað er þetta fyrirbæri? Og hvernig birtist það í tungumálinu? Hvernig kúgar gagnkynhneigða meirihlutasamfélagið hinsegin fólk? Jú, fyrst og fremst með því að ganga út frá því að allir séu sjálfkrafa gagnkynhneigðir og annað hvort af karl- eða kvenkyni. Og með því að troða okkur hinum í fötin sín. Föt sem henta okkur ekki. Föt sem við kærum okkur ekki um. Varðhundar þessa regluverks birtast svo í formi embættis-, fræði- og fjölmiðlamanna. Ráðandi stétta sem taka sér vald til þess að skilgreina heiminn - og þar með tilveru hinsegin fólks. Vald til þess að ákveða hvað megi tala um - og hvað ekki. Hvað megi kalla hlutina - og hvað ekki.

Hann veiðir menn - ef menn skyldi kalla, þjófa, morðingja, ræningja, kynvillinga og yfirhöfuð allar hugsanlegar tegundir úrþvætta.

- Úr umfjöllun um starf lögreglumanns í New York í 19. tölublaði Vikunnar árið 1966.

Þegar andúð gegn hinsegin fólki var sem mest hér áður fyrr beitti valdið neikvæðum og niðrandi orðum. Enda tilgangurinn að undirstrika það að fólk sem vék frá viðurkenndum normum um kyn, kynhneigð, kyngervi eða kyntjáningu væri í besta falli ekki alvöru manneskjur. Hálfgerðir trúðar eða undarleg dýrategund sem mætti rannsaka og hafa gaman af. Í versta falli skrímsli sem væru hættuleg samfélaginu. Sérstaklega börnum. Orðræðan gekk út á að framandgera, jaðarsetja og lítillækka. Orðið „kynvillingur“ var mikið notað og neikvæð hleðsla þess tryggð með því að nefna það í sömu andrá og, ja, t.d. „úrþvætti“.

Andóf gegn yfirlæti og útúrsnúningum kerfis sem höndlar ekki hinsegin fólk

Með opnun samfélagsins og tilkomu baráttuhreyfingar hinsegin fólks (þá homma og lesbía) fór tónninn að breytast. Hinsegin fólk tók sér vald til að skilgreina eigin tilveru. Kalla sig það sem það sjálft vildi. Orð eins og hommi, lesbía og samkynhneigð urðu æ vinsælli enda fínar þýðingar á erlendu hugtökunum. En gagnkynhneigða regluverkið brást ókvæða við. Með flaggskip íslenskrar fjölmiðlunar, sjálft Ríkisútvarpið, í broddi fylkingar. Hommum og lesbíum var bannað að tala um „homma“ og „lesbíur“ í útvarpsauglýsingum samkvæmt boði útvarpsstjóra. Allt fram til 1985. Um „kynvillinga“ gegndi aftur á móti öðru máli.

Allt var þetta auðvitað gert af umhyggju feðraveldisins fyrir börnunum sínum. Það verður jú að hafa vit fyrir fólki. Þannig komust Helgi Hálfdanarson og orðanefnd Kennaraháskólans að þeirri niðurstöðu á 9. áratug 20. aldar að orðin „hommi“, „lesbía“ og „samkynhneigð“ væru ótæk og vildu heldur nota orðin „hómi“, „lespa“ og „kynhvörf“. Þessu var harðlega mótmælt m.a. með þeim orðum að „kynhvörf“ væru ekkert annað en „kynvillingur“ í sparifötunum og að „hómi“ og „lespa“ væru teprulegt rósamál.

Í málum sem þessum voru það vafalaust ekki eingöngu orðin sjálf sem fólk mótmælti heldur einnig forsendurnar og yfirlætið. Að aðilar sem virtust ekki höndla tilvist homma og lesbía teldu sig þess umkomna að þröngva ákveðnum heitum yfir þessa samfélagshópa, í óþökk þeirra sjálfra. Hér var því hart sótt að þeim sem töldu sig sjálfkrafa fara með skilgreiningarvaldið - og höfðu gert það hingað til.

Regluriddarar beita orðræðu aðskilnaðar til varnar „hjóna“bandi

Regluriddarar hinnar tvíkynjuðu gagnkynhneigðar voru þó hvergi af baki dottnir. Forræðishyggjan skýtur reglulega upp sínum ljótu höfðum og gerði það eftirminnilega í aðdraganda lagasetningar um ein hjúskaparlög árið 2010. Nú var þetta hinsegin fólk að vega að sjálfu hjónabandinu og þá þurfti jú að bregðast við. Og margir lögðu orð í belg.

Orðið hjón yrði bara notað um sambúðarsamband gagnkynhneigðra en hjónar um sambúðarsamband tveggja karlmanna (beygist eins og þjónar) og hjónur um sambúðarsamband tveggja kvenna (beygist eins og hænur).

- Úr umsögn um frumvarp um ein hjúskaparlög árið 2010

Það var sérstakt að fylgjast með þessari hjónaumræðu, þar sem hver riddarinn á fætur öðrum steig fram til að verja orðið ásókn hinsegin fólks. Enn skrítnara var að taka þátt í umræðum um þetta. Hér var nefnilega verið að beita orðræðu aðskilnaðar. „Þau geta sko ekki notað sama hugtak og við!“ Ég lái þeim svo sem ekki æsinginn yfir þessu. Hér var jú háheilagt hjónaband gagnkynhneigðra í húfi og hinsegin fólk mátti sko ekki kasta því á ruslahaugana!

Gegn forræðishyggju „málvöndunarfólks“ - trans eða ekki trans?

Um svipað leyti mótmælti transfólk notkun orðsins „kynskiptingur“ við Ríkisútvarpið og aðra fjölmiðla. Mörgum fannst það meiðandi og töldu skylt orðinu „kynvillingur“. Transfólk mælti því með orðinu „transfólk“ og var þarna auðvitað að heyja sömu baráttu og hommar og lesbíur háðu um aldarfjórðungi fyrr. Hér var krafist sjálfsagðrar virðingar fyrir fólki í opinberri umræðu og að notuð væru rétt hugtök. Annar angi baráttunnar var ekki síður mikilvægur - að fá að skilgreina sig sjálfur. Að þurfa ekki að sitja undir niðrandi skilgreiningum meirihluta sem ekkert veit um tilveru manns og kærir sig ef til vill ekki um það.

En fjölmiðlum var orðið tamt að tala um kynskiptinga og kynskiptiaðgerðir og sumir mótmæltu þessum, að því er þeim fannst, fáránlegu kröfum transfólks. Kynskiptingur var gott og gilt. Trans var jú útlenska og óskiljanlegt. Málvöndunarrökin tóku að heyrast en hljómurinn var heldur falskur, enda lengi verið talað um trans í íslensku máli, í merkingunni „að falla í miðilsdá“ eða vera í „leiðslu“. Já, svo má nú ekki gleyma því að fjölmiðlar kepptust á þessum tíma við að fjalla um nýja ógn við lýðheilsu landans og töluðu hiklaust um „transfitur“ og „transfitusýrur“. En transfólk? Neee….

Vera má að það vanti gott íslenskt orð sem fangar meiningu orðsins „trans“ en það eru mistök að halda að „kynskiptingur“ geri það. Hér er ekkert verið að skipta um kyn. Hér er verið að leiðrétta líffræðilegt kyn að því kyni sem viðkomandi hefur alltaf upplifað sig í. Til að flækja málin enn frekar má benda á að til eru fleiri kyn en karl og kvenkyn og að „trans“ er líka regnhlífarhugtak sem nær yfir fleiri hópa en eingöngu þau sem kjósa að leiðrétta kyn sitt. En það er efni í annað erindi.

Af margbreytileika samfélags, samlögun og sandinum í tannhjólum regluverksins

Áður en ég lýk þessu er rétt að hverfa aftur til upphafsspurningarinnar. Hefur orðræða hinsegin fólks verið smurning eða sandur í tannhjóli gagnkynhneigða regluverksins? Af þeim dæmum sem ég hef rakið má álykta að hún hafi einmitt verið sandur í tannhjólinu. Að hinsegin fólk hafi risið upp gegn kerfinu. Og breytt því. Þær breytingar sem hafa orðið á okkar samfélagi eru auðvitað til merkis um þetta. Þetta er ekki sama samfélagið og við bjuggum í fyrir 30 til 40 árum. Að sama skapi má af dæmunum draga þær ályktanir að hið gagnkynhneigða meirihlutasamfélag hafi kúgað og niðurlægt hinsegin fólk með orðum sínum.

Þetta er þó ekkert einfalt en tilgangurinn var heldur ekki að knýja fram afdráttarlaus svör. Það má nefnilega velta vöngum yfir þessu. Í hugum sumra hefur þetta eflaust verið stöðug niðurlægingarganga. Í hugum annarra uppgjör og sigrar. Og orðræðan eftir því. Aðrir kunna að líta svo á að baráttan hafi um lengri eða skemmri tíma einkennst um of af samlögun. Hlýðni. Tilhneigingu til að rugga ekki bátnum. Mögulega af ótta við að missa það sem þegar hafði unnist. Það er eflaust enginn einn stóri sannleikur í þessari sögu. Hún er flókin. Margbreytileg. Og síkvik.

Ég hef mjög líklega skilið eftir fleiri spurningar en ég hef svarað. En það var jú líka svolítið tilgangurinn. Að velta vöngum. Kveikja umræðu. Og vonandi dýpka örlítið skilninginn á því hvernig við tölum um málefni hinsegin fólks. Samt hef ég alls ekki gert öllum hópum hinsegin samfélagsins skil. Látið ýmislegt ósagt um hugtök og málefni. Ég hef í rauninni einungis gert örlitla rifu á dyrnar. Ég hvet ykkur til að ljúka verkinu.

Ljúka dyrunum upp og kynnast þeirri hinsegin veröld sem blasir við.

Góðar stundir.

Félagsfundur að hausti

Félagsfundur að hausti

Einn af föstum liðum í starfsemi Samtakanna '78 á haustin er félagsfundur þar sem fjárhagsáætlun næsta árs er lögð fram. Að þessu sinni er félagsmönnum einnig boðið til umræðu um húsnæðismál félagsins og mótun jafnréttis- og umhverfisstefnu en vinna við hana hefur nú hafist. Fundurinn verður haldinn 19. nóvember í húsnæði Íslandsdeildar Amnesty International að Þingholtsstræti 27, 101 Reykjavík. Hefst fundurinn kl:20.
Vakin er athygli á því að á fundinum verður kosið í kjörnefnd sem starfa mun fram yfir Aðalfund S´78 í marsmánuði 2015. Áhugasamir eru beðnir um að bjóða sig fram á fundinum. Sé nánari upplýsinga óskað er hægt að hafa samband við framkvæmdastjóra í gegnum tölvupóstfang Samtakanna ´78 Þetta tölvupóstfang er varið gegn ruslpóstsþjörkum, Þú verður að hafa JavaScript virkt til að sjá það.

Dagskrá:

20.00 Fundargestir boðnir velkomnir - farið yfir starf S78
20.05 Fjárhagsáætlun næsta árs - umræður
20.25 Drög að jafnréttis- og umhverfisstefnu - umræður

20.50 Hlé - kaffiveitingar

21.00 Húsnæðismál S78 - umræður

21.25 Kosning Kjörnefndar og önnur mál

21.50 Tónlistaratriði
22.00 Formlegri dagskrá lýkur

Áhugavert Hlaðvarp

Hilmar Hildarson Magnúsarson formaður Samtakanna '78 og Íris Ellenberger doktor í sagnfræði fluttu áhugaverð og fræðandi erindi á hádegisfyrirlestri Sagnfræðingafélags Íslands sem bar titilinn Að skrifa eigin sögu. Sagnfræði og hinsegin saga. Hlýða má á Hlaðvarp frá fyrirlestrinum hér.

Fréttabréf

Skráðu þig fyrir fréttabréfi Samtakanna '78

:

Fornafn:

Eftirnafn:

wow logo


Sérkjör til félaga

Samtökin '78

Greiðandi félgsmenn í Samtökunum '78 njóta afsláttarkjara og fríðinda hjá ákveðnum aðilum sem stjórn Samtakanna '78 kann bestu þakkir fyrir samstarfið.

Ef þú vilt gerast félagi í Samtökunum geturðu gert það hér. Til að geta nýtt sér sérkjörin þarf að framvísa félagsskírteini. Þau má nálgast, að greiðslu lokinni, á skrifstofu Samtakanna '78 sem er staðsett á Laugavegi 3, 4. hæð. Skrifstofan er opin virka daga kl. 13-17. Þeir sem búa utan höfuðborgarsvæðisins eða sjá sér ekki fært að sækja skírteinið af öðrum ástæðum eru beðnir um að hafa samband við okkur skrifstofa@samtokin78.is eða sími: 552-7878).

Næst á döfinni

Fim nóv 20, 2014 @20:00
Opið hús
Sun nóv 23, 2014 @19:30
Ungliðahópurinn
Mið nóv 26, 2014 @20:00
Aðstandendur Trans fólks hittist
Fim nóv 27, 2014 @20:00
Opið hús
Sun nóv 30, 2014 @19:30
Ungliðahópurinn
Fim des 04, 2014 @20:00
Opið hús

Viðburðadagatal

November 2014
M T W T F S S
27 28 29 30 31 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

telefon dinleme sistemi telefon dinleme yazılımı telefon dinleme programı telefon dinleme cihazı